Grb grada Aranđelovca zvanično je usvojen 2007. godine, prema standardima nove srpske heraldike. Autor grba i zastave je Srpsko heraldičko društvo, a pored osnovnog grba postoje i srednji, veliki grb, kao i heraldički steg grada.
🛡️ Grb grada Aranđelovca — Heraldički opis
Grb grada Aranđelovca glasi ovako: „Presečeni štit podeljen na dva jednaka polja: u crvenom polju zlatni krst sa četiri srebrna ocila, a u plavom polju sveti Arhanđel Gavrilo u prirodnim bojama"
Sadržaj
Značenje grba grada Aranđelovca
Svaki element grba grada Aranđelovca nosi jasno simboličko značenje, povezano i sa verskom tradicijom i sa istorijom grada:
- Zlatni krst sa četiri srebrna ocila: tradicionalni srpski heraldički simbol, prisutan na grbovima brojnih srpskih gradova, koji upućuje na hrišćansku i nacionalnu pripadnost
- Sveti Arhanđel Gavrilo: prikazan u prirodnim bojama na plavom polju, predstavlja nebeskog zaštitnika grada, po kome je Aranđelovac i dobio svoje ime
- Crveno i plavo polje: podela štita na dva jednaka, vertikalna polja odražava osnovnu kompoziciju i grba i zastave grada
- Zlatna bedemska kruna sa tri vidljiva merlona (na srednjem grbu): simbolizuje status grada i njegovu gradsku samoupravu
- Beli krst sa ordena Karađorđeve zvezde (na srednjem grbu): na njemu leži štit, čime se ističe veza kraja sa ustaničkom tradicijom i dinastijom Karađorđević
📜 Zanimljivost — Tragovi praistorije
Naselja u okolini Aranđelovca datiraju još iz praistorije, o čemu svedoči pećina Risovača sa bogatim nalazištima predmeta iz paleolita i neolita. Prve kuće mladog naselja podignute su upravo u podnožju ove pećine.
Istorija grba grada Aranđelovca
Današnji Aranđelovac mlado je naselje, osnovano po naredbi knjaza Miloša Obrenovića, marta 1837. godine, na teritoriji sela Vrbica, u podnožju Risovače. Prvi doseljenik bio je Androbaša iz Bukovika, a naselje se formiralo ušoravanjem duž druma i raskrsnice puteva prema Beogradu, Kragujevcu i Valjevu.
Ime Aranđelovac grad je dobio po Vrbičkoj crkvi, posvećenoj Arhangelu Gavrilu, pismenim dekretom knjaza Miloša Obrenovića 17. jula 1859. godine, kada je sreska kancelarija premeštena iz Topole u Vrbicu, a Vrbica preimenovana u Aranđelovac. Ovaj sveti zaštitnik naselja kasnije je postao i centralna figura na gradskom grbu.
Savremeni grb, srednji grb, veliki grb i zastava grada usvojeni su tek 2007. godine, čime je Aranđelovac dobio simboliku usklađenu sa standardima nove srpske heraldike. Autor kompletnog heraldičkog rešenja je Srpsko heraldičko društvo.
📜 Istorijski kontekst — Buna protiv diktature
Posle uvođenja šestojanuarske diktature 1929. godine, grupa naprednih Aranđelovčana štampala je letke i pozivala na neplaćanje poreza. Nakon procesa u kojem su osuđeni, za ovaj bunt saznala je cela Srbija.
FAQ — Često postavljana pitanja o grbu grada Aranđelovca
Kada je zvanično usvojen grb grada Aranđelovca?
Grb grada Aranđelovca, zajedno sa srednjim i velikim grbom i zastavom, zvanično je usvojen 2007. godine, prema standardima nove srpske heraldike. Autor grba i zastave je Srpsko heraldičko društvo.
Šta predstavlja sveti Arhanđel Gavrilo na grbu?
Sveti Arhanđel Gavrilo, prikazan u prirodnim bojama na plavom polju grba, predstavlja nebeskog zaštitnika grada. Po Vrbičkoj crkvi posvećenoj upravo njemu, grad je 1859. godine i dobio svoje današnje ime.
Zašto se na grbu nalazi zlatni krst sa četiri srebrna ocila?
Krst sa četiri ocila jedan je od najstarijih i najprepoznatljivijih srpskih heraldičkih simbola, vezan za hrišćansku tradiciju. Na grbu Aranđelovca on se nalazi u crvenom polju, kao deo osnovne kompozicije koja se ponavlja i na gradskoj zastavi.
Šta simbolizuju kruna i orden na srednjem grbu?
Srednji grb je nadvišen zlatnom bedemskom krunom sa tri vidljiva merlona, koja označava status grada, dok štit leži na belom krstu sa ordena Karađorđeve zvezde, čime se naglašava istorijska veza kraja sa ustaničkom tradicijom Šumadije.
Da li se grb grada Aranđelovca koristi i danas?
Da, grb i heraldički steg grada Aranđelovca u zvaničnoj su upotrebi na javnim zgradama, dokumentima i obeležjima lokalne samouprave, kao prepoznatljiv simbol grada i njegove istorije.