Grb grada Požarevca nosi u sebi priču o miru, suncu i plodnom Stigu. Iako je tokom prve decenije dvehiljaditih na kratko bio zamenjen drugim simbolom, danas je na snazi upravo onaj grb koji je pre pola veka osmislio akademski vajar Nebojša Mitrić.
🛡️ Grb grada Požarevca — Heraldički opis
Grb grada Požarevca glasi ovako: „Na narandžastoj podlozi nalaze se stilizovani smeđi mač, Kličevački idol i grana masline, ispod kojih se nalaze tri horizontalne linije koje simbolizuju tri reke na koje izlazi opština, Veliku Moravu, Mlavu i Dunav."
Sadržaj
Značenje grba grada Požarevca
Svaki element na grbu grada Požarevca nosi jasno i skladno značenje, bez ideoloških primesa, kako ga je zamislio njegov autor.
- Stilizovani mač: podseća na burnu istoriju i vojnu prošlost ovog kraja, koji je vekovima bio raskrsnica velikih sila
- Kličevački idol: centralni simbol grba, predstavlja najlepšu, najveću i najstariju statuu bronzanog doba u ovom delu Evrope, koju arheolog Dragan Jacanović dovodi u vezu sa bogom Sunca i lepote
- Grana masline: simbol mira, podseća na to da je Požarevac bio mesto sklapanja jednog od najznačajnijih mirovnih ugovora u istoriji ovog dela Evrope
- Tri horizontalne linije: predstavljaju tri reke na koje izlazi požarevačka opština, Veliku Moravu, Mlavu i Dunav
📜 Zanimljivost — Kličevački idol
Kličevački idol je pronađen u blizini sela Kličevac kod Požarevca i predstavlja jednu od najvrednijih figuralnih statua bronzanog doba otkrivenih na tlu Srbije. Upravo zbog svog značaja, on je dobio centralno mesto na gradskom grbu.
Autor grba, Nebojša Mitrić, spojio je ove simbole u jednu jasnu i skladnu celinu koja odražava identitet Požarevca, bez dodatnih tumačenja i aluzija koje nemaju veze sa gradom.
Istorija grba grada Požarevca
Grb koji danas predstavlja Požarevac osmislio je akademski vajar Nebojša Mitrić i bio je u zvaničnoj upotrebi od 1966. do 2001. godine. Kako objašnjava Dragan Jacanović iz Narodnog muzeja u Požarevcu, Mitrić je u grb utkao samo nekoliko ključnih i suštinskih simbola grada, izbegavajući nepotrebnu simboliku koja nema veze sa lokalnom istorijom.
📜 Istorijski kontekst — Požarevački mir
Požarevački mir potpisan je 21. jula 1718. godine u Požarevcu, čime je okončan rat između Habzburške monarhije i Osmanskog carstva. Po ovom događaju grad je dugo nosio epitet grada mira, što se simbolički ogleda i u grani masline na grbu.
Početkom dvehiljaditih godina, važeći grb je zamenjen novim rešenjem koje je, prema navodima domaćih heraldičara, sadržalo crnog bika, crnog konja i kulu u obliku krune, iako Požarevac nikada nije bio zidano utvrđenje. Novo rešenje je izazvalo brojne kritike stručne i kulturne javnosti. Akademski slikar i grafičar Miroslav Arsić je za NIN ocenio da grb tada više liči na strip nego na zvanično obeležje jednog grada, ističući da stilizacija bika i konja ne nosi osnovne karakteristike tih životinja.
Nakon kratkog perioda upotrebe, novi grb nije opstao, i gradu je vraćen stari, izvorni grb Nebojše Mitrića kao deo tradicije. Dragan Jacanović ovu odluku vidi kao jasnu poruku da vrednosti grada nisu vezane za trenutnu politiku, već za sam grad i ljude koji vekovima žive na ovim prostorima.
FAQ — Često postavljana pitanja o grbu grada Požarevca
Kada je zvanično usvojen sadašnji grb grada Požarevca?
Sadašnji grb grada Požarevca osmislio je akademski vajar Nebojša Mitrić i uveden je u zvaničnu upotrebu 1966. godine. Nakon kratkotrajne zamene početkom dvehiljaditih, ovaj grb je vraćen i danas ponovo predstavlja zvanični simbol grada.
Šta predstavlja Kličevački idol na grbu?
Kličevački idol je najstarija, najveća i najlepša statua bronzanog doba otkrivena u ovom delu Evrope. Na grbu zauzima centralno mesto i, prema tumačenju stručnjaka, dovodi se u vezu sa bogom Sunca i lepote.
Zašto se na grbu grada Požarevca nalazi grana masline?
Grana masline simbolizuje mir i podseća na Požarevački mir iz 1718. godine, mirovni ugovor sklopljen upravo u Požarevcu, po kome je grad dugo bio poznat kao „grad mira".
Da li je grb Požarevca menjan tokom istorije?
Da. Grb Nebojše Mitrića bio je u upotrebi od 1966. godine, da bi početkom dvehiljaditih bio privremeno zamenjen drugim rešenjem koje je izazvalo brojne kritike stručne javnosti. Stari grb je kasnije vraćen i danas je ponovo na snazi.
Da li se grb Požarevca danas koristi u zvaničnim prilikama?
Da, grb koji je osmislio Nebojša Mitrić danas predstavlja zvanični simbol Grada Požarevca i koristi se u zvaničnim prilikama i na zvaničnim dokumentima lokalne samouprave.