Grb grada Valjeva čuva vekovnu priču o odbrani, veri i identitetu jednog od najstarijih gradova zapadne Srbije. Zasnovan je na jedinom sačuvanom heraldičkom simbolu grada, oronulom grbu na Kuli Nenadovića, a zvanično ga je usvojila Skupština grada na predlog mr Đorđa Stanojevića.
🛡️ Grb grada Valjeva — Heraldički opis
Grb grada Valjeva glasi ovako: „Na tamno crvenom polju, oivičenom zlatnom bordurom, dvoglavi beli orao u uzletu drži u kandžama ljiljane sa plodonosnim lešnicima; u središnjem, zlatom oivičenom medaljonu prikazana je Kula Nenadovića iznad stilizovanih reka Kolubare i Gradca, a nad medaljonom stoji stilizovana kruna."
Sadržaj
Značenje grba grada Valjeva
Svaki element grba grada Valjeva nosi svoje značenje, oslonjeno na istoriju, veru i prirodno okruženje grada.
- Kula Nenadovića: osnovni i najvažniji simbol grba, jedini sačuvani heraldički spomenik Valjeva, predstavlja odbranu grada i sećanje na Prvi srpski ustanak.
- Dvoglavi beli orao: tradicionalni heraldički motiv koji povezuje Valjevo sa širom srpskom državnom simbolikom i vladarskim nasleđem.
- Ljiljani u kandžama: hrišćanski simbol koji označava vezu vladara sa Hristom i crkvom, a simboliše čistotu i svetlost.
- Plodonosni lešnici: podsećaju na plodnost i prirodno bogatstvo valjevskog kraja.
- Reke Kolubara i Gradac: predstavljaju dve reke koje protiču kroz Valjevo, jednu kao najveću, a drugu kao najsprešniju u kraju.
- Kruna: stilizovan i sveden simbol vladarskog dostojanstva iznad centralnog medaljona.
- Tamno crvena boja: simbolizuje snagu, vođstvo i hrabrost, a u heraldici se vezuje i za boju žetve i jeseni.
- Zlatna boja: simbolizuje čistotu, lepotu i moć.
Svi elementi zajedno čine skladnu celinu koja povezuje versku, istorijsku i prirodnu simboliku grada. Autor rešenja, mr Đorđe Stanojević, istakao je da je njegov rad na projektu bio pre svega istraživački, a tek potom umetnički i dizajnerski.
📜 Zanimljivost — Jedini sačuvani heraldički simbol
Osim oronulog grba na Kuli Nenadovića, jedini drugi sačuvani heraldički simbol u Valjevu je episkopsko-patrijaršijski grb na ikonostasu valjevske crkve. Upravo su ova dva simbola poslužila kao polazna tačka za stvaranje savremenog grba grada.
Istorija grba grada Valjeva
Kulu Nenadovića, temeljni simbol grba, podigli su vojvoda Jakov Nenadović i njegov sin Jevrem u proleće 1813. godine, kao deo utvrđenja za odbranu grada. Između dva ustanka, od 1813. do 1815. godine, Turci su kulu koristili kao zatvor, zbog čega ju je vojvoda Sima Nenadović srušio nakon oslobođenja Valjeva, 28. maja 1815. godine. Obnovljena je 1836. godine, o trošku Kneževine Srbije, i sve do kraja 19. veka korišćena je za čuvanje baruta.
Opština Valjevo je svoj prvi zvanični grb dobila 8. oktobra 2010. godine, nakon godinu dana neuspelih konkursa, po autorskom rešenju mr Đorđa Stanojevića. Grad je potom sproveo novu konkursnu proceduru i aktivnosti na promociji svih pristiglih predloga, nakon čega je Gradsko veće izabralo najbolje rešenje, opet iz radionice istog autora.
Predlog je na sednici Skupštine grada obrazložio Aleksandar Ranković, član Gradskog veća, koji je odbornike podsetio na tok konkursa i promociju predloženih rešenja. Autor, mr Đorđe Stanojević, tom prilikom je istakao da je stari grb sa Kule Nenadovića jedini pečat valjevske istorije i jedina moguća polazišna tačka u kreiranju savremenog grba grada.
📜 Istorijski kontekst — Kula kao tamnica i skladište baruta
Kula Nenadovića je tokom svoje burne istorije služila i kao tamnica za srpsko roblje pod turskom upravom, i kao skladište baruta Kneževine Srbije tokom 19. veka, pre nego što je postala jedan od najprepoznatljivijih simbola grada.
FAQ — Često postavljana pitanja o grbu grada Valjeva
Kada je zvanično usvojen grb grada Valjeva?
Opština Valjevo je svoj grb prvi put zvanično dobila 8. oktobra 2010. godine, po rešenju mr Đorđa Stanojevića. Isto autorsko rešenje, nakon nove konkursne procedure, usvojili su i odbornici Skupštine grada Valjeva na jednoj od narednih sednica.
Šta predstavlja Kula Nenadovića na grbu?
Kula Nenadovića je osnovni i centralni simbol grba grada Valjeva. Reč je o jedinom sačuvanom heraldičkom simbolu grada, izgrađenom 1813. godine za potrebe odbrane, koji je poslužio kao polazna tačka za stilizaciju savremenog gradskog grba.
Zašto se na grbu grada Valjeva nalazi dvoglavi beli orao?
Dvoglavi beli orao je tradicionalni heraldički motiv koji Valjevo povezuje sa širom srpskom državnom i vladarskom simbolikom. Na grbu drži u kandžama ljiljane sa plodonosnim lešnicima, simbolišući veru, čistotu i plodnost valjevskog kraja.
Da li se grb Valjeva menjao tokom istorije?
Osnovna heraldička rešenja i simbolika ostali su isti od 2010. godine, ali je grb kroz godine prolazio kroz dodatne konkursne i procedure usvajanja, sve dok ga odbornici Skupštine grada nisu zvanično potvrdili kao simbol grada Valjeva.
Gde se danas može videti grb grada Valjeva?
Grb grada Valjeva danas se nalazi na zvaničnim dokumentima, zgradama gradske uprave i zastavi grada, koja je pravougaonog oblika sa dva špica pod uglom od 45 stepeni u dnu, po uzoru na zastave srpskih velikaša iz Prvog srpskog ustanka.