Posle 37 godina bez zvaničnog gradskog znamenja, Vranje je dobilo svoj heraldički grb i zastavu. Odluka je doneta na Mitrovdan 2013. godine, a novi simboli spajaju tradiciju, istoriju i duh grada na jugu Srbije.
🛡️ Grb grada Vranja — Heraldički opis
Grb grada Vranja glasi ovako: „Plavi štit sa srebrnim ševronom u gornjem delu koji predstavlja Beli most, ispod kojeg se nalazi srebrni zupčanik kao simbol industrije, iz kojeg izrasta zlatna trograna stabljika sa po jednim heraldičkim krinom na vrhu svake grane"
Sadržaj
Značenje grba grada Vranja
Svaki element malog grba nosi konkretnu simboliku vezanu za istoriju, geografiju i identitet Vranja.
- Plavi štit: plava, na staroslovenskom „moravo", aluzija je na Južnu Moravu, najznačajniju reku vranjskog kraja, a u heraldici simbolizuje pravednost i vernost.
- Srebrni ševron: izlomljena greda u gornjem delu štita predstavlja Beli most, jedan od najprepoznatljivijih simbola grada.
- Srebrni zupčanik: simbolizuje industriju, koja je najzaslužnija za razvoj Vranja u periodu posleratne industrijalizacije.
- Zlatna trograna stabljika sa krinovima: aluzija na žuto cveće po kome je Vranje poznato, zbog čega je žuta boja postala prepoznatljiva boja grada.
Veliki grb, najraskošniji od tri nivoa, dodatno sadrži bedemsku krunu iznad štita i čuvare štita, kralja Stefana Prvovenčanog sa zastavom Srbije s jedne strane i vojnika iz srpsko-turskih oslobodilačkih ratova s druge. U podnožju velikog grba nalazi se talasasta traka koja simbolički predstavlja najznačajnije reke vranjskog kraja.
📜 Zanimljivost — žuti krin umesto belog
Dok je beli krin tradicionalno vezan za srpsku heraldiku, autori grba svesno su odabrali zlatnu, žutu varijantu cveta kao direktnu aluziju na žuto cveće po kome je Vranje prepoznatljivo u regionu.
Istorija grba grada Vranja
Vranje je decenijama koristilo amblem koji nije poštovao osnovna heraldička pravila, dok su mnogi gradovi u Srbiji imali zvanično priznate grbove. Da bi se ta praznina popunila, raspisan je javni konkurs u avgustu 2013. godine, na koji je pristiglo jedanaest predloga. Kao najbolji izabran je rad autorskog tima iz Vranja, koji su činili Nemanja Todorović Štiplija, Nikola Salatić i Dalibor Stanojković.
Na 57. sednici Gradskog veća, održanoj na Mitrovdan, 8. novembra 2013. godine, usvojen je izveštaj komisije i Nacrt odluke o simbolima grada Vranja. Gradonačelnik Zoran Antić tom prilikom je istakao da Vranje posle 37 godina konačno dobija svoja zvanična znamenja umesto dotadašnjeg amblema. O heraldičkoj i istorijskoj osnovi novog grba govorio je Nikola Salatić, naglašavajući da predlog spaja simbole srednjovekovne Srbije, borbe za oslobođenje od Turaka, Belog mosta i posleratne industrijalizacije grada.
Odluka o zvaničnoj upotrebi grba i zastave usvojena je na 17. sednici Skupštine grada, 27. novembra 2013. godine, uz podršku Dragomira Acovića, predsednika Srpskog društva za heraldiku, genealogiju, veksilologiju i faleristiku „Beli orao". Od tada se novi grb Vranja koristi u svim zvaničnim dokumentima grada, kao i u gradskim javnim ustanovama i preduzećima.
📜 Istorijski kontekst — zastava grada
Zastava Vranja je u osnovi žuta, podeljena crvenim krstom na četiri polja. U gornjem levom kantonu nalazi se plavo polje sa zlatnim ocilom okrenutim ka jarbolu, aluzija na ćirilino slovo V i grčko slovo Β (vita), kojim je ime grada prvi put zapisano.
FAQ — Često postavljana pitanja o grbu grada Vranja
Kada je zvanično usvojen grb grada Vranja?
Nacrt odluke o simbolima usvojen je na 57. sednici Gradskog veća, 8. novembra 2013. godine, na Mitrovdan. Konačna odluka o upotrebi grba i zastave usvojena je na 17. sednici Skupštine grada Vranja, 27. novembra 2013. godine.
Šta predstavlja srebrni ševron na grbu?
Srebrni ševron, odnosno izlomljena greda u gornjem delu plavog štita, predstavlja Beli most, jedno od najpoznatijih obeležja Vranja i simbol grada prepoznatljiv van njegovih granica.
Zašto se na grbu nalazi zupčanik?
Zupčanik simbolizuje industriju Vranja, koja je odigrala ključnu ulogu u razvoju grada tokom perioda posleratne industrijalizacije.
Ko su autori grba grada Vranja?
Grb su osmislili Nemanja Todorović Štiplija, Nikola Salatić i Dalibor Stanojković, čiji je rad izabran kao najbolji na javnom konkursu raspisanom avgusta 2013. godine.
Da li grad Vranje ima i zvaničnu zastavu?
Da. Zastava je žute boje sa crvenim krstom koji je deli na četiri polja, dok se u gornjem levom kantonu, uz jarbol, nalazi plavo polje sa zlatnim ocilom, simbolom povezanim sa imenom grada.